Muzeum A. Mickiewicza w Nowogródku

DOM-MUZEUM ADAMA MICKIEWICZA W NOWOGRÓDKU

Eskspozycja zorganizowana w 1990-1991 roku

Koncepcja wystawy: Jacek Chromy, Wojciech Chmurzyński, Lila Usenko

Dworek

Widok dworku od strony południowo-zachodniej

Koncepcja nieistniejącej już dziś wystawy, która została zmieniona, po odesłaniu do Polski eksponatów, które początkowo ją wypełniły, nie zmierzała do rekonstrukcji wnętrza domu Mickiewiczów. Charakter częściowego odtworzenia w oparciu o zachowane wspomnienia, miał w pewnym stopniu tylko tzw. pokój ojca, tzn. Mikołaja Mickiewicza.

POKÓJ OJCA 2

Pokój Mikołaja Mickiewicza

Pozostała część ekspozycji miała wymiar biograficzny. Odnosiła się do historii Rzeczpospolitej, która miała niewątpliwy wpływ na atmosferę panującą w środowisku Nowogródka i dziejów rodziny (w tzw. salonie).

SALON_POKÓJ MATKI

Pokój gościnny (dawniej tzw. pokój matki)

Ekspozycja miała charakter rekonstrukcji wnętrza dworu szlacheckiego z przełomu XVIII i XIX wieku. Nawiązywała do atmosfery historii opowiadanej anegdotycznie, nie zawsze obiektywnie – domowo. Była to więc historia dziejów Polski, barwna, emocjonalna. Domowy klimat patriotyzmu wywarł ogromny wpływ na życie i twórczość autora historii szlacheckiej – „Pana Tadeusza”.

SALON 2

Meble, obrazy oraz rzemiosło artystyczne zostały dobrane tak, by nawiązać do klimatu salonu-pokoju goscinnego w średnio zamożnym dworze szlacheckim kresów. Bez wątpienia rodzina Mickiewiczów nie mogłaby sobie pozwolic na tak róznorodne umeblowanie, obrazy i wyposażenie. Ale… czyż nie taki właśnie dwór „widział” Adam Mickiewicz pisząc „Pana Tadeusza”?

SALON

Atmosferę okresu nauki w nowogródzkiej szkole, prowadzonej przez ojców dominikanów staraliśmy się przywołać w tzw. pokoju chłopców. Znalazły się tu podręczniki, świadectwo ukończenia szkoły przez Adama Mickiewicza, kuferek, z którym jak głosi tradycja, opuscił dom rodzinny oraz pamiatki archeologiczne odnalezione w Zaosiu, miejscu narodzin poety.

POKÓJ CHŁOPCÓW

Pokój chłopców. Lata 1798-1815

Okreś wileńsko-kowieński przedstawiony był w dawnym pokoju jadalnym. Ekspozycja zygnalizowała wileńskie doświadczenia Adama Mickiewicza i jego pokolenia. Zgromadzone pamiatki świadczyły o charakterze uniwersyteckiego Wilna i intelektualnym i artystycznym zaangażowaniu i doświadczeniu młodzieży, przybyłej do miasta po wiedzę i życiowe doświadczenie. Tu spotkali się z ideami Oświecenia, ale i odkryli Romantyzm. Uczyli się, kochali, konspirowali. Stąd rozjechali się po całym świecie. Niektórzy jako zesłańcy i więźniowie – na carską Syberię. Inni aż na drugą półkulę, jak Ignacy Domeyko. Właśnie w Wilnie wydany został pierwszy tom „Poezyj” Adama Mickiewicza, od którego w polskiej literaturze liczy się Romantyzm.

OKRES WILEŃSKI

Dawny pokój jadalny. Lata 1815-1825

Atmosferzę miłości romantycznej Adama i Maryli z Wereszczaków Putkamerowej przypominały, pochodzące ze zbiorów białoruskiego muzeum w Nowogródku meble, które jeszcze przed II wojną uważano za pochodzące z Tuchanowicz.

TUHANOWICZE

Dawny pokój jadalny. Lata 1815-1825

Ekspozyja w dworku Mickiewiczów kończyła się okresem pobytu poety w Rosji. W tym czasie powstał „Konrad Wallenrod” i „Sonety Krymskie”.

Emigracyjne lata życia Mickiewicza pokazalismy w syntetycznej ekspozycji w podziemnym przejściu pomiędzy dworkiem i oficyną, pełniącą także funkcję sali koncertowej.